Het vermogen dat je nodig hebt om tijdens FIRE van te leven kun je bij eerste benadering berekenen door je jaaruitgaven te delen door je zogeheten veilige opnamepercentage.
Voor een portefeuille van 80% aandelen en 20% obligaties over dertig jaar kwam er in een simulatie een opnamepercentage uit tussen 3,04% met Nederlandse vermogensbelasting onder het voorgestelde stelsel vanaf 2028, en 3,91% zonder die belasting. Details en aannames bij de simulatie kun je vinden in mijn post over box 3 vanaf 2028 en de daarin aangehaalde bron.
Geef je € 3.000 per maand uit, dan heb je bij een opnamepercentage van 3,04% bijna € 1.185.000 aan vermogen nodig. Zou je geen vermogensbelasting betalen en met 3,91% kunnen rekenen, dan is ruim € 920.000 genoeg. Dit is ruim € 260.000 verschil door de vermogensbelasting in deze simulatie.
Kosten voor levensonderhoud kunnen in het buitenland aanzienlijk lager liggen dan in Nederland. Volgens Numbeo liggen de dagelijkse kosten in Spanje gemiddeld 29,1% lager dan hier, in Portugal 32,8% lager en in Thailand 49,9% lager. Huur zit niet in die vergelijking.
Vertaald naar dezelfde € 3.000 per maand kom je in Spanje uit op ongeveer € 2.130 per maand, in Portugal op € 2.020 en in Thailand op € 1.500.
Wat je dan aan vermogen nodig hebt, hangt af van hoe zwaar je nieuwe woonland je belast. Maat stel dat je nieuwe woonland je hetzelfde belast als dat Nederland vanaf 2028 van plan is, dan heb je nog steeds aanzienlijk minder vermogen nodig:
| Waar | Uitgaven per maand | Benodigd vermogen |
| Nederland | € 3.000 | € 1.185.000 |
| Spanje | € 2.130 | € 840.000 |
| Portugal | € 2.020 | € 795.000 |
| Thailand | € 1.500 | € 590.000 |
Let wel op, dit is slechts ter illustratie. Numbeo werkt met landelijke gemiddelden terwijl de verschillen binnen een land groot kunnen zijn en kijkt niet naar alle kosten die je moet maken.
Ook interessant vind ik wat de belasting met je stopdatum doet. In het FIRE-rekenvoorbeeld uit de eerder aangehaalde simulatie kan iemand zonder jaarlijkse vermogensbelasting op zijn vijftigste stoppen met werken. Met de voorgestelde vermogensbelasting vanaf 2028 wordt dat 56,2 jaar. In Duitsland komt dezelfde persoon volgens de simulatie en daarin gehanteerde aannames uit op 51,4 jaar.
In deze simulatie komt het verschil vooral door de opbouwfase. In de afbouwfase valt Nederland juist mee. Ook onder het voorgestelde 2028-plan ontlopen Nederland en Duitsland elkaar over twintig jaar nauwelijks. En over tien jaar komt Nederland er beter uit doordat verliezen binnen box 3 met toekomstige winsten verrekend kunnen worden.
Daar komt bij dat AOW en opgebouwd pensioen de periode verkorten waarin je volledig van je vermogen moet leven. Bij een kortere periode waarin je volledig van je vermogen leeft, kun je in veel berekeningen met een hoger opnamepercentage rekenen.
Emigreren tijdens de opbouwfase en daarna terugkeren om FIRE te zijn in Nederland kan dus fiscaal veel aantrekkelijke zijn dan andersom. Wellicht ook makkelijker: jong en energiek direct na je opleiding emigreren en terugkeren wanneer je meer behoefte hebt aan de zekerheden van Nederland. Let wel op dat emigratie ervoor zorgt dat je geen AOW-rechten opbouwt tijdens de periode dat je in het buitenland verblijft.
Zodra je fiscaal emigreert word je buitenlands belastingplichtige. Een gewone portefeuille met aandelen, obligaties en spaargeld valt dan doorgaans niet meer in de Nederlandse box 3. Wat wel in Nederland belast blijft is Nederlands vastgoed, zoals een verhuurd beleggingspand of een vakantiewoning.
Je nieuwe woonland belast je meestal over je wereldwijde inkomen, en soms ook over je vermogen. Hoe dat uitpakt hangt af van de lokale regels en het belastingverdrag met Nederland.
Je uitschrijven bij de gemeente betekent overigens niet dat je fiscaal ook uit Nederland vertrokken bent. De Belastingdienst kijkt naar waar het middelpunt van je persoonlijke en economische leven ligt. Blijft je partner hier wonen, houd je een woning aan of ben je hier veel, dan kun je alsnog als binnenlands belastingplichtige worden aangemerkt.
Relevant uit het voorstel voor de vermogensbelasting vanaf 2028: verliezen boven de drempel van € 500 per jaar kun je alleen verrekenen met toekomstige positieve resultaten in box 3. Emigreer je met een openstaand verlies en heb je daarna geen Nederlands box 3-inkomen meer, dan kun je dat verlies niet meer verrekenen. Voor emigratie wordt overigens wel nog over een beperkte achterwaartse verliesverrekening gesproken, dus wie weet valt dat toch nog mee. Het stelsel is wetgeving in voorbereiding, dus dit kan nog wijzigen.
Portugal, Spanje en Thailand zie ik regelmatig voorbijkomen. Maar wie weet heb jij wel een andere bestemming in gedachten.
Wil je zelf zoeken, dan is naast Numbeo ook The Earth Awaits handig. Daar geef je je maandbudget en je eisen aan veiligheid en netheid op en dan krijg je een lijst met plaatsen die daaraan voldoen.
Emigreren is natuurlijk niet niks. Het achterlaten van vrienden en familie is voor velen een onoverkomelijk bezwaar. Maar wellicht wel leuk om te bekijken en over te fantaseren. Of misschien toch ook wel om gewoon te doen?
Mr FOB heeft in 2016 Financieel Onafhankelijk Blog opgericht. Daar schrijft hij over zijn reis om financieel onafhankelijk te worden en, als kers op de taart, hoe hij op 49-jarige leeftijd kon stoppen met werken. FOB gaat over (be)sparen, beleggen en alles wat verder nodig is om financieel onafhankelijk te worden en te blijven. Voor Ayvens Bank deelt Mr FOB graag zijn kennis in een serie gastblogs over hoe jij het meeste uit jouw spaargeld kunt halen en de grondslag kunt leggen voor je eigen financiële onafhankelijkheid.
