
In het kort:
Even je geheugen opfrissen: in box 3 van je belastingaangifte betaal je belasting over je vermogen. Dit vermogen bestaat uit je bezittingen, zoals het saldo op je spaarrekening en eventuele beleggingen, min je aftrekbare schulden.
Nederland werkt op dit moment nog met een systeem van forfaitaire (vaste) rendementspercentages. Dat betekent dat de Belastingdienst niet kijkt naar de rente die je daadwerkelijk op je spaarrekening hebt gekregen. In plaats daarvan rekenen ze met een fictief rendement: een vast percentage waarvan zij aannemen dat je dit aan opbrengst hebt gehaald. Pas over die berekende opbrengst betaal je vervolgens belasting. Dit systeem gaat veranderen, maar voor 2027 gelden deze regels nog steeds.
→ Benieuwd naar de regels van vorig jaar? Lees ons blog: Belastingvrij sparen in 2026: wat verandert er voor je spaargeld?.
Niet over elke euro op je spaarrekening betaal je belasting. Iedereen heeft recht op een vrijstelling: het heffingsvrij vermogen 2027. Zolang je relevante vermogen op de peildatum onder deze grens blijft, betaal je hierover geen box 3-belasting.
Met het Belastingplan 2027 is aangekondigd dat deze grens omhoog gaat. Het heffingsvrij vermogen stijgt naar €60.098 per persoon. Voor fiscale partners betekent dit dat jullie samen tot €120.196 belastingvrij mogen sparen. Heb je meer vermogen dan dit bedrag? Dan betaal je alleen belasting over het deel dat boven de grens uitkomt.
Een opvallende wijziging voor 2027 is de afbouw van de vrijstelling voor groene spaarproducten en beleggingen. Waar je in 2026 nog een extra vrijstelling kreeg van €26.715 per persoon, daalt dit bedrag in 2027 naar slechts €200 per persoon (en €400 voor fiscale partners). Vanaf 2028 verdwijnt deze regeling waarschijnlijk helemaal.
De belangrijkste wijzigingen op een rij:
| 2025 | 2026 | 2027 (verwachting) | |
| Heffingsvrij vermogen (per persoon) | €57.684 | €59.357 | €60.098 |
| Heffingsvrij vermogen (fiscaal partners) | €115.368 | €118.714 | €120.196 |
| Belastingtarief box 3 | 36% | 36% | 36% |
| Forfaitair rendement overige bezittingen* | 5,88% | 6,00% | 6,37% |
*Overige bezittingen: beleggingen, tweede woning, obligaties, aandelen.
De Belastingdienst deelt je vermogen in verschillende groepen in: spaargeld, overige bezittingen (zoals beleggingen) en schulden. Voor elke groep geldt een ander percentage.
Het belastingtarief blijft in 2027 staan op 36%. Voor overige bezittingen stijgt het forfaitair rendement box 3 2027 naar 6,37%. Voor spaargeld is het definitieve percentage nog niet bekend. Omdat de Belastingdienst dit baseert op de actuele spaarrentes, wordt dit percentage pas na afloop van het jaar definitief vastgesteld.
Stel: je hebt op de peildatum (1 januari 2027) €70.000 aan spaargeld en je hebt geen fiscaal partner. Bij een vrijstelling van €60.098 valt er €9.902 boven de grens. Je betaalt in dit geval niet direct 36% belasting over die €9.902.
De Belastingdienst berekent eerst een fictief rendement: een percentage waarvan zij aannemen dat je dit aan rente hebt verdiend. Stel dat dit percentage voor spaargeld straks definitief wordt vastgesteld op 1,28%. De Belastingdienst rekent dan met een opbrengst van 1,28% van €9.902 = €126,75. Pas over die berekende opbrengst betaal je het belastingtarief van 36%. Onder de streep betaal je in dit voorbeeld dus 36% van €126,75 = €45,63 aan vermogensbelasting.
Goed om te weten: dit is een vereenvoudigd rekenvoorbeeld. Hoeveel je straks precies betaalt, hangt af van de definitieve percentages en je complete box 3-berekening.
Is de rente die je daadwerkelijk op je spaargeld of beleggingen hebt gekregen lager dan het fictieve percentage waar de Belastingdienst mee rekent? Dan kun je gebruikmaken van de tegenbewijsregeling. Via het formulier Opgaaf werkelijk rendement kun je aantonen wat je écht hebt verdiend. Als je aan de voorwaarden voldoet, kan deze regeling ervoor zorgen dat je belasting wordt berekend op basis van jouw lagere, werkelijke rendement.
De afgelopen jaren is er veel gesproken over een heel nieuw systeem: de Wet werkelijk rendement. Vanaf dat moment betaal je belasting over de échte rente, het dividend en de waardestijging van je beleggingen.
Op Prinsjesdag werd echter duidelijk dat er in het Belastingplan 2027 géén nieuwe box 3-maatregelen zitten. Het kabinet heeft op dit moment nog geen voorstel dat op een breed draagvlak kan rekenen. Ook de eerder aangekondigde 'novelle' (een wijzigingswet met uitzonderingen voor bijvoorbeeld vastgoed) is er nog niet.
Komt het nieuwe stelsel er dan nog wel in 2028? Dat is onzeker. Om het nieuwe stelsel per 2028 te laten ingaan, moet de Eerste Kamer het wetsvoorstel uiterlijk 31 december 2026 aannemen. Haalt de politiek die datum niet, dan volgt er waarschijnlijk een jaar uitstel. In dat geval blijft het huidige forfaitaire stelsel (met de tegenbewijsregeling) ook in 2028 nog gelden.
→ Lees meer over de eerdere politieke besluitvorming: Tweede Kamer stemt in met nieuwe vermogensbelasting vanaf 2028.
→ Meer weten over de discussie in de Eerste Kamer? Lees het nieuwsbericht: Box 3 staat onder druk: wat speelt er en wat betekent dat voor uw spaargeld?.
→ Benieuwd naar de precieze impact op jouw spaargeld en beleggingen? Lees ons blog: Wat betekent de box 3-belasting in 2028 voor je vermogen en FIRE?.
De regels rondom belasting en sparen veranderen en de politieke discussie loopt nog volop. Laat je daardoor niet uit het veld slaan. Door nu alvast inzicht te krijgen in de cijfers voor 2027, zet je een mooie eerste stap naar meer overzicht. Kijk eens rustig naar je huidige spaarsaldo en bereken wat de nieuwe grens van €60.098 voor jou betekent. Elke stap die je zet om je financiën beter te begrijpen, is een kleine overwinning op weg naar jouw spaardoelen.
De informatie in dit artikel is gebaseerd op de plannen uit het Belastingplan 2027. Houd er rekening mee dat de Tweede en Eerste Kamer deze plannen nog definitief moeten goedkeuren. Zodra de definitieve cijfers bekend zijn, updaten we dit artikel.
Let op: Ayvens Bank geeft geen financieel of fiscaal advies. De regels rondom belastingen kunnen ingewikkeld zijn en hangen af van jouw persoonlijke situatie. Raadpleeg bij twijfel altijd de website van de Belastingdienst of een onafhankelijk financieel adviseur.