In de nieuwe box 3 betaal je vanaf 2028 belasting als je de gemaakte beleggingswinst nog niet daadwerkelijk gerealiseerd hebt door het verkopen van beleggingen met winst (vermogensaanwasbelasting). Dit zou een tijdelijke overbrugging moeten zijn omdat de ‘ oude’ box 3 door de Hoge Raad onwettig is verklaard in 2021. Op zijn vroegst vanaf 2029 is het volgens het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA de bedoeling over te stappen op een vermogenswinstbelasting. Dan word je pas belast bij het daadwerkelijk realiseren van de beleggingswinst.
Nu de vermogensaanwasbelasting voor 2028 is aangenomen, en de plannen voor daarna nog niet definitief zijn, roept dat de vraag op welke impact dit zal op hebben op mensen die bezig zijn met financiële onafhankelijkheid (FIRE) in box 3? Spoiler alert: in eerste instantie negatief, maar daarna mogelijk positief.
De vermogensbelasting wordt in 2026 geheven over forfaitaire rendementen OF over je daadwerkelijk behaalde rendement. Dit kun je zelf kiezen via de ‘tegenbewijsregeling’.
Het forfaitaire rendement over beleggingen is 6,00%. Het belastingtarief daarover is 36%. Dat geeft een belastingdruk van 2,16% op beleggingen in box 3. Over een heffingvrij vermogen van €59.357 hoef je geen belasting te betalen.
Over spaargeld wordt gerekend met een veel lager forfaitair rendement, dat pas na 2026 bekend wordt gemaakt. Voor 2025 waren de fictieve rendementen 5,88% voor beleggingen en 1,44% voor spaar- en banktegoeden.
Tip: Zie Vermogensbelasting 2026 voor een tool waarmee je je eigen belastingdruk kunt berekenen.
Het plan is dat vanaf 2028 belast gaat worden op basis van rendement. Ook als je het rendement nog niet daadwerkelijk gerealiseerd hebt door het verkopen van beleggingen moet je er toch al belasting over betalen. Er geldt een heffingsvrije winst van €1.800 en wederom een belastingtarief van 36%. In jaren dat je verlies maakt op je beleggingen betaal je geen belasting en dat verlies kun je met de winst in daaropvolgende jaren verrekenen.
Op zijn vroegst vanaf 2029 gaat er dan belast worden over daadwerkelijk gerealiseerde winst.
Voor beleggingen geldt in 2026 op basis van het forfaitaire rendement van 6% zoals gezegd een belastingtarief van 2,16%. Als je minder dan 6% rendement hebt behaald betaal je minder door de tegenbewijsregeling. Via deze tegenbewijsregeling kun je een correctie aanvragen als je minder rendement hebt behaald dan 6%. Als we uitgaan van een langetermijnrendement op aandelen conform het historische rendement van de wereldwijde gespreide MSCI ACWI index van ongeveer 9% (inclusief dividend), word je nettorendement na belasting 9% - 2,16% = 6,84%.
Vanaf 2028 wordt de rekensom anders. Bij een bruto rendement van 9% betekent een belastingtarief van 36% een gemiddelde druk van 3,2% op je beleggingen. Dat is dus een verhoging van meer dan 50% t.o.v. de maximaal 2,16% van nu!
Je nettorendement daalt naar 5,8%. En dan laat ik de sterk verlaagde drempel waarboven je belasting moet gaan betalen nog buiten beschouwing. En wat enorme impact heeft is het feit dat je de belasting ook al af moet dragen als je de beleggingswinst nog niet gerealiseerd hebt. Je kan vervolgens geen rendement meer maken over de al afgedragen belasting, met als resultaat een veel minder effectief rente-op-rente efffect. Dit zorgt voor een langere FIRE-opbouwfase.
Voor wie leeft van zijn vermogen, is het veilige opnamepercentage (SWR) cruciaal.
De SWR wordt sterk beïnvloed door sequence of returns risk: een flinke beursdaling aan het begin van je FIRE-traject kan je portfolio blijvend beschadigen. Omdat je ondanks de daling geld blijft onttrekken, herstelt je vermogen minder snel.
Gelukkig biedt het nieuwe belastingstelsel (vanaf 2028) een vangnet door verliesverrekening. In slechte beursjaren betaal je geen vermogensbelasting en mag je verliezen aftrekken van toekomstige winsten. Dit verlaagt de 'faalkans' van je strategie. Hoewel het veilige opnamepercentage (SWR) voor een gemiddeld FIRE-portfolio iets daalt (van circa 3,3% naar 3,0%), blijft de impact door deze nieuwe regels beperkt.
Als er ergens vanaf 2029 daadwerkelijk overgestapt wordt op vermogenswinstbelasting met verliesverrekening in box 3, dan wordt de impact op het vermogen dat je op kunt bouwen aanzienlijk kleiner en wordt ook de impact op de duur van de opbouwfase kleiner. Afhankelijk van hoe de uitvoering er dan precies uit gaat zien zou FIRE dan zelfs wel eens beter haalbaar kunnen blijken dan nu het geval is.
Mr FOB heeft in 2016 Financieel Onafhankelijk Blog opgericht. Daar schrijft hij over zijn reis om financieel onafhankelijk te worden en, als kers op de taart, hoe hij op 49-jarige leeftijd kon stoppen met werken. FOB gaat over (be)sparen, beleggen en alles wat verder nodig is om financieel onafhankelijk te worden en te blijven. Voor Ayvens Bank deelt Mr FOB graag zijn kennis in een serie gastblogs over hoe jij het meeste uit jouw spaargeld kunt halen en de grondslag kunt leggen voor je eigen financiële onafhankelijkheid.
De kijk op dit onderwerp beschreven in dit blog is uitsluitend die van de auteur en vertegenwoordigt geen standpunt van Ayvens Bank.
